Επισημάνσεις και συμπεράσματα από την έκθεση του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ.

Απεγκλωβισμό από το μνημόνιο της κοινωνικής κατεδάφισης
και του οικονομικού και πολιτικού αδιεξόδου

Η έκθεση του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ έχει ιδιαίτερη σημασία αυτή την περίοδο, που η οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Δ.Ν.Τ. και της τρόικας, οι δε εργαζόμενοι υφίστανται την πλέον επώδυνη επίθεση στο εισόδημα, στην απασχόληση, στα εργασιακά και ασφαλιστικά τους δικαιώματα.
Το ΙΝΕ αποδίδει την παρούσα οικονομική κρίση και ύφεση, στην έντονη ανισοκατανομή του εισοδήματος, την υψηλή ανεργία (η πραγματική σήμερα υπολογίζεται σε 18% [900.000]) με εξαιρετικά αρνητικές προοπτικές για όλη τη δεκαετία 2010-20, την τεχνολογική και καινοτομική υποβάθμιση της παραγωγικής βάσης της χώρας, την απαξίωση των γνώσεων και των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού.
Η έκθεση διερευνά τα αίτια της οικονομικής κρίσης και, μεταξύ άλλων, τα εντοπίζει στην ανισοκατανομή του εισοδήματος, στις φοροαπαλλαγές προς τις επιχειρήσεις που στέρησαν δημόσια έσοδα, στην απελευθέρωση της φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, στην ευέλικτη και ανασφάλιστη εργασία, στις υπερτιμολογήσεις των κρατικών προμηθειών, στον υπερδανεισμό, στη συρρίκνωση του καινοτομικού δυναμικού της χώρας. Όλα αυτά συγκροτούν το μη βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης των προηγούμενων δεκαετιών.
Σε σχέση με την οικονομική πολιτική του μνημονίου, η έκθεση παρατηρεί, ότι επιδιώκεται μια «εσωτερική υποτίμηση» μέσα από την μείωση του κόστους εργασίας και την απορρύθμισή της, πράγμα το οποίο οδηγεί σε περιορισμό της ζήτησης και σε ύφεση. Αυτό σημαίνει, ότι η ύφεση δεν είναι «ατύχημα» αλλά συνειδητή οικονομική επιλογή της κυβέρνησης και της τρόικας. Επιλογή που αξιοποιείται και ως ένα μέσο για την πειθάρχηση των εργαζομένων σε χαμηλότερους μισθούς και σε λιγότερο προστατευμένες σχέσεις εργασίας (κραυγαλέα η προσπάθεια κατάργησης των κλαδικών ΣΣΕ και του ΟΜΕΔ). Εδώ, θα μπορούσε να προσθέσει κανείς ότι η ύφεση σήμερα χρησιμοποιείται και ως μέσο για να διευκολυνθούν στρατηγικές επιλογές των κυρίαρχων δυνάμεων, όπως είναι για παράδειγμα οι επιλογές αναφορικά με το ασφαλιστικό, όπου με τον πρόσφατο νόμο διαφαίνεται καθαρά η στρατηγική της κυβέρνησης να εγκαταλειφθεί το κράτος-πρόνοιας και να εγκαθιδρυθεί ένα κράτος-φιλανθρωπίας, με σοβαρές συνέπειες στην διεύρυνση της φτώχειας, στην διάβρωση της κοινωνικής συνοχής και της κοινωνικής αλληλεγγύης. Η επιχειρούμενη δημοσιονομική προσαρμογή, ακριβώς εξαιτίας της ύφεσης, έχει περιέλθει σε τροχιά αυτοϋπονόμευσης, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα επιτευχθούν οι στόχοι μείωσης ελλείμματος και χρέους, παρά το ιδιαιτέρως αυξημένο κοινωνικό κόστος, που τα μέτρα συσσωρεύουν.
Όσα μας παρουσιάστηκαν στην έκθεση, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, αν συνεχιστεί η πολιτική του μνημονίου, η ελληνική οικονομία θα εισέλθει σε μια μακρά περίοδο υποβάθμισης του βιοτικού επιπέδου των μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων, νέα φτώχεια και περιθωριοποίηση των ασθενέστερων κοινωνικών τάξεων και παραπέρα απαξίωση μεγάλων τμημάτων του παραγωγικού και ανθρώπινου δυναμικού.
Προτάσεις που απορρέουν από την έκθεση για ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο
Οι βασικές προτάσεις του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για έξοδο από την κρίση και την ύφεση θέτουν σαν ανάγκη, ένα ριζικό αναπροσανατολισμό της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής σε μια αναπτυξιακή και αναδιανεμητική κατεύθυνση. Πιο συγκεκριμένα, το ΙΝΕ θεωρεί ότι η πολιτική που προωθεί την ευελιξία της εργασίας, την ενίσχυση της προσφοράς και την ιδιωτικοποίηση και κεφαλαιοποίηση του κοινωνικού κράτους, πρέπει να αντικατασταθεί από μια πολιτική που θα προωθεί το νέο αναπτυξιακό πρότυπο της ρύθμισης της εργασίας, της ενίσχυσης της ζήτησης και της καινοτομικής και παραγωγικής ανάπτυξης, μέσα από την αύξηση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και την ενδυνάμωση της αναδιανομής του εισοδήματος και της αναδιανεμητικότητας του κοινωνικού κράτους. Επίσης, η έκθεση υποστηρίζει ότι η έξοδος της ελληνικής οικονομίας από την κρίση και την ύφεση θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματικό να επιδιωχθεί μέσα από έναν εναλλακτικό (έναντι του Μνημονίου) τρόπο αποπληθωρισμού, με απευθείας μείωση τιμών, χωρίς να θιγούν οι μισθοί, αφού τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι κατά πολύ αυξημένα έναντι των άλλων προηγμένων χωρών της ΕΕ. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι, οι μεγάλες περιουσίες να αναλάβουν το κύριο βάρος της προσαρμογής, τα επιχειρηματικά κέρδη να φορολογηθούν με υψηλότερο συντελεστή, οι φοροαπαλλαγές των επιχειρήσεων να επανεξεταστούν, ο φορολογικός έλεγχος των ανώτερων εισοδημάτων να γίνει εξονυχιστικός κλπ. Η αναλογία των εισοδημάτων ιδιοκτησίας προς τις αμοιβές εργασίας στην Ελλάδα ανερχόταν, το 2009, σε 0,43 όταν ο μέσος όρος της ζώνης του ευρώ ήταν 0,25.
Θεωρούμε σημαντικές τις επισημάνσεις της έκθεσης για την Κλιματική αλλαγή. Η κυβέρνηση δεν έχει πάρει στα σοβαρά την απειλή της κλιματικής αλλαγής. Έχει αφήσει τις επενδύσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα χέρια των ιδιωτικών επιχειρήσεων, δεν έχει ένα πρόγραμμα για την προστασία των υδάτινων πόρων και των φυσικών πόρων εν γένει, ετοιμάζεται να κλείσει τις περισσότερες σιδηροδρομικές γραμμές και να επιδοτήσει την αγορά ιδιωτικών αυτοκινήτων.
Χρειάζεται αντίθετα και επειγόντως μια στροφή προς τον σχεδιασμό πολιτικών με στόχους και χρονοδιαγράμματα, για να αντιμετωπιστούν και να αμβλυνθούν όλες οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Επίσης, χρειάζεται να αποκτήσουν πρωτεύοντα ρόλο οι δημόσιες πολιτικές και να συνδεθούν οι πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος με τις κοινωνικές πολιτικές, με την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Διαχρονικές πολιτικές ευθύνες Δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει κανείς το γεγονός, ότι οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα της έκθεσης του ΙΝΕ για την ελληνική οικονομία καταδεικνύουν τη διαχρονική ευθύνη των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για την εφαρμοζόμενη πολιτική τις προηγούμενες δεκαετίες.
Ζητούμενο για μας είναι, ο τρόπος που θα «διαβαστεί» και θα αξιοποιηθεί αυτή η έκθεση από τους πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς, και πολύ περισσότερο, η δράση που θα αναπτυχθεί, για να διεκδικηθεί η απαλλαγή από το μνημόνιο και τα συμφέροντα που υπηρετεί και ο ριζικός αναπροσανατολισμός της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής στην αναπτυξιακή και αναδιανεμητική κατεύθυνση που η έκθεση προβάλλει. Η ΓΣΕΕ και το συνδικαλιστικό κίνημα έχουν και την επιστημονική πλέον τεκμηρίωση για να αντιπαρατεθούν στη λογική του νεοφιλελεύθερου μονόδρομου της τρόικας, που Κυβέρνηση, Αξιωματική Αντιπολίτευση, ΛΑΟΣ και πολλοί άλλοι πρόθυμοι, με την ενορχηστρωμένη βοήθεια των ΜΜΕ, καθημερινά μας βομβαρδίζουν.
Η ΓΣΣΕ οφείλει πλέον από σήμερα να θέση την προμετωπίδα των κινητοποιήσεων τον απεγκλωβισμό από το μνημόνιο της κοινωνικής κατεδάφισης και του οικονομικού και πολιτικού αδιεξόδου που μας οδηγεί.